Τα στάδια της αλλαγής της καθημερινότητάς μας

2020-04-03

Στην πολύ μεγάλη αλλαγή που έχει συμβεί στην καθημερινότητά μας λόγω της απομόνωσης για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού, περνάμε όλοι παρόμοια στάδια.


Διανύουμε τη δεύτερη εβδομάδα των αυστηρών περιορισμών στις μετακινήσεις μας λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Την ημέρα που εφαρμόστηκαν αυτοί οι περιορισμοί βιώσαμε μια σημαντική αλλαγή στην καθημερινότητά μας. Οι περισσότεροι είμαστε υποχρεωμένοι να δραστηριοποιηθούμε μέσα από το σπίτι, με μικρά περιθώρια μετακινήσεων και εφόσον έχουμε ένα έγγραφο που εξηγεί στις αρχές το λόγο της μετακίνησής μας ή έχουμε στείλει ένα αντίστοιχο sms.

Για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε πιο αποτελεσματικά και πιο γρήγορα αυτή την απότομη αλλαγή στην καθημερινότητά μας, είναι πολύ βοηθητικό εάν έχουμε στο μυαλό μας την καμπύλη της αλλαγής. Η καμπύλη αυτή περιγράφει τα στάδια που οι περισσότεροι άνθρωποι συνήθως περνάμε κατά τη διάρκεια μιας αλλαγής:

Τα στάδια τα περνάμε σε όλων των ειδών τις αλλαγές, τόσο τις δύσκολες - απώλεια αγαπημένου προσώπου, απώλεια εργασίας, διαζύγιο/χωρισμός κλπ. - όσο και τις ευχάριστες - έρωτας, γέννηση παιδιού, νέα εργασία, νέο σπίτι κλπ.

Στάδιο 1

Η πρώτη αντίδραση σε μια αλλαγή είναι συνήθως το σοκ. Στην κατάσταση του σοκ - που συνήθως διαρκεί λίγο - έχουμε πτώση της απόδοσης και του ηθικού μας

- Ένα παράδειγμα θετικής αλλαγής είναι όταν ερωτευόμαστε: στην αρχή είναι αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη «μου ήρθε κεραμίδα» ή «την πάτησα».

- Σε σχέση με την τωρινή αλλαγή, όταν ξεκίνησε η περιπέτεια της πανδημίας πως αισθανθήκατε; Συνήθως όταν είμαστε σε κατάσταση σοκ δεν ξέρουμε που βρισκόμαστε και τι μας συμβαίνει, «ήταν σφαλιάρα» λέμε στην καθομιλουμένη.

Μετά συνήθως ακολουθεί η άρνηση. Συμπεριφερόμαστε όπως έχουμε συνηθίσει από το παρελθόν, αρνούμενοι στην ουσία την αλλαγή που μας έχει συμβεί ή τον προγραμματισμό των μελλοντικών μας δραστηριοτήτων με βάση τα νέα δεδομένα.

- Όταν έχουμε ερωτευτεί είναι η ανάγκη που μας δημιουργείται όταν λέμε στο/στη νέα σύντροφο «τσίμπησέ με να δω αν ονειρεύομαι».

- Τις πρώτες ημέρες των περιοριστικών μέτρων πως αντιδράσατε; Πολλοί από εμάς αισθάνθηκαν ότι προέκυψαν αναπάντεχες διακοπές και άλλοι συνέχισαν κανονικά τις δραστηριότητές τους όπως και πριν.

Στάδιο 2

Συχνά ακολουθεί ο θυμός. Αναρωτιόμαστε «γιατί να μου συμβεί αυτό;» και κατηγορούμε τον εαυτό μας ή κάποιον άλλο.

- Στο παράδειγμά μας του έρωτα ίσως θυμώσουμε που δεν μπορούμε να συγκεντρωθούμε σε κάτι άλλο πέρα από το αγαπημένο μας πρόσωπο, ή για πράγματα που δεν μπορούμε να κάνουμε πλέον.

- Στη σημερινή μας πραγματικότητα ίσως εκτός από θυμό να αισθανθούμε και αγωνία για το μέλλον, ματαίωση για τις προηγούμενες προσπάθειές μας, φόβο.

Ακολουθεί μια θλίψη για ότι έχουμε αφήσει πίσω μας. Εδώ είμαστε στεναχωρημένοι, και το ηθικό μας πέφτει στο χαμηλότερο σημείο της διαδικασίας αυτής της αλλαγής.

- Στο νέο έρωτα είναι η περίπτωση που παίρνουμε λίγη απόσταση από το άλλο πρόσωπο, του εκφράζουμε ίσως ότι έχουμε την ανάγκη «να βρούμε που βρισκόμαστε με τον εαυτό μας».

- Ίσως είναι λίγο δύσκολη η έκφραση αυτών των στενάχωρων συναισθημάτων για την απώλεια της καθημερινότητάς μας, κάποιων συνηθειών μας, της ελευθερίας μας, του τρόπου και ίσως της ίδιας της δουλειάς μας. Επίσης υπάρχει θλίψη για τους ανθρώπους που αρρωσταίνουν και χάνονται, που είναι πλέον πένθος και πόνος - για τους οικείους τους και ίσως όχι μόνον.

Στάδιο 3

Αρχίζοντας σιγά-σιγά να γινόμαστε πιο αισιόδοξοι και περισσότερο οπτιμιστές, μπαίνουμε στο στάδιο της αποδοχής της αλλαγής στη ζωή μας. Από εδώ και πέρα η διάθεσή μας βελτιώνεται σταθερά. Το ίδιο και η απόδοσή μας. Έχουμε συνειδητοποιήσει τη νέα πραγματικότητα και λειτουργούμε μέσα στα πλαίσια της.

Θα ακολουθήσει η ανάγκη να μάθουμε καινούρια πράγματα για να προσαρμοστούμε στη νέα περίσταση, να πραγματοποιηθεί η αλλαγή και να ενσωματωθεί στη νέα μας καθημερινότητα.

- Στη τη νέα σχέση, μαθαίνουμε πως να συνυπάρχουμε με το νέο άτομο στη ζωή μας, είναι πλέον πραγματικότητα ότι είμαστε ζευγάρι και προχωρούμε πλέον έτσι στη ζωή. 

- Στοχεύουμε στην αποδοχή του περιορισμού μας, ώστε να περάσουμε μέσα από αυτή την κρίση με το λιγότερο κόστος και το μεγαλύτερο όφελος για εμάς και τους αγαπημένους μας. Ίσως χρειαστεί να μάθουμε καινούριες δεξιότητες ή να δούμε αυτό το διάστημα σαν ευκαιρία για να αναπτύξουμε τις δεξιότητες μας. Τελικά να συνηθίσουμε τη νέα μας καθημερινότητα και να αισθανθούμε ελπίδα για το μέλλον.

Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε στο μυαλό μας ότι το μοντέλο αυτό δεν είναι γραμμικό, δηλαδή μπορεί να περνάμε από αυτά τα στάδια με κάπως διαφορετική σειρά και διάρκεια όπως επίσης να τα περνάμε και να τα ξαναπερνάμε μετά από ένα διάστημα, ή και να μην περάσουμε κάποιο στάδιο καθόλου. Επίσης εξαρτώνται όλα αυτά τα συναισθήματα και οι σκέψεις από την προσωπικότητα και τις συνήθειες μας.

Μπορεί να είναι μια παρηγοριά ότι όλοι περνάμε από αυτές τις φάσεις, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο σε κάθε αλλαγή - είτε την έχουμε επιλέξει οι ίδιοι είτε μας έχει επιβληθεί.

Προσαρμοζόμαστε λοιπόν με την ελπίδα για την καλύτερη δυνατή επίλυση αυτής της κρίσης, απολαμβάνοντας τα θετικά του παρόντος μας. Παραμένουμε σπίτι αισιόδοξοι και δραστήριοι.